Carcinoïd tumor FAQ
Wat is een carcinoïd tumor?
Een carcinoïd tumor behoort tot de groep van neuro-endocriene tumoren (NET). Vaak wordt deze pas opgemerkt als er sprake is van het zogenaamde carcinoïd syndroom.
Een carcinoïd is een zeldzame en langzaam groeiende kwaadaardige tumor. Carcinoïd tumoren ontstaan in veel gevallen in de blinde darm en de dunne darm en in mindere mate in de maag, dikke darm en longen. Een carcinoïd tumor kan echter in elk orgaan ontstaan. Net zoals andere kwaadaardige tumoren kan ook een carcinoïd tumor uitzaaien naar andere organen. Hierdoor ontstaan uitzaaiingen ofwel metastasen. Uitzaaiingen van een carcinoïd tumor ontstaan vaak in de lymfeklieren en in de lever.
Het belangrijkste kenmerk is dat deze tumoren hormonen en hormoonachtige stoffen produceren. Daarom worden ze ook wel neuro-endocriene tumoren genoemd. Stoffen, die door een carcinoïd afgescheiden kunnen worden, zijn bijvoorbeeld: serotonine en gastrine. De symptomen, die hiermee gepaard gaan, worden ook wel het carcinoïd syndroom genoemd.
Symptomen
Door de afscheiding van hormonen en hormoonachtige stoffen is het beeld goed te duiden. Karakteristiek voor carcinoïd (syndroom) zijn:
- Aanvallen van flushing. Dit zijn opvliegers en blozen op het gelaat, armen en borst. Het voorkomen ervan varieert van enkele minuten tot enkele uren en komt soms dagelijks voor. Bepaalde voedingsmiddelen, alcohol, opwinding, inspanning en stress kunnen de aanvallen uitlokken.
- Hevige diarree, darmkrampen
- Ademhalingsstoornissen
- Vermoeidheid en slaapstoornissen
Na verloop van tijd kunnen er ook andere klachten optreden:
- De hormonen en hormoonachtige stoffen in het bloed zorgen onder andere voor meer bindweefselvorming. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de hartkleppen stugger worden. Dit kan op den duur leiden tot vochtophoping in de benen en buikholte omdat het hart meer moeite heeft het bloed rond te pompen.
- Een onregelmatige stoelgang doordat het buikvlies stugger wordt.
- Een vernauwde darm of darmafsluiting (ileus) door druk van de tumor en extra bindweefselvorming.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Doordat dit type tumor hormonen of hormoonachtige stoffen afscheidt, is er vaak op basis daarvan al een verdenking richting carcinoïd. De volgende onderzoeken kunnen worden gedaan om deze verdenking te ontkrachten of te bevestigen:
- Urineonderzoek
- Bloedonderzoek
- Beeldvormend onderzoek, bijvoorbeeld MRI of scintigrafie (met behulp van een kleine hoeveelheid radioactieve stoffen).
Hoe wordt een carcinoïd behandeld?
Deze tumoren groeien veelal langzaam. De kans op een gunstiger beloop is daardoor groter dan bij andere vormen van kanker. Bij uitzaaiingen en bindweefselvorming bij belangrijke organen kan er wel een bedreigende situatie ontstaan. Zolang er nog geen klachten zijn, zullen de artsen over het algemeen wachten met behandelen. Indien de ziekte zich verder ontwikkeld, kan naar aanleiding van de klachten besloten worden te starten met behandeling.
Operatieve behandeling
Een operatie waarbij de tumor en alle, mogelijk aanwezige, uitzaaiingen worden weggenomen, geeft de meeste kans op genezing. Toch is het niet in elk geval mogelijk zo'n volledige operatie uit te voeren. Indien verlichting van bepaalde klachten noodzakelijk is, kan ervoor gekozen worden een deel van de aangedane gebieden te opereren. Denk bijvoorbeeld aan een dreigende darmafsluiting. Een ander voorbeeld is een plaatselijke behandeling in de vorm van een embolisatie bij een levertumor. Hierbij wordt, door middel van inspuiting met een celdodend middel, de toevoer van bloed naar het carcinoïd onderbroken.
Beschikbare medicijnen
Somatuline® autosolution® 60, 90 of 120 mg
Dit medicijn is een variant van somatostatine in een formulering met verlengde afgifte. De behandeling wordt gestart met één diep subcutane injectie om de 4 weken. Als de patiënt goed is ingesteld, kan de behandelend arts ervoor kiezen de 120 mg variant eens per 6 of 8 weken te laten toedienen. De injectie wordt onder de huid (diep subcutaan) toegediend in de bil of in het bovenbeen
Somatuline® PR 30 mg
Dit medicijn is ook een variant van somatostatine in een formulering met verlengde afgifte. Dit middel kan eens in de 10 of 14 dagen worden toegediend met een injectie in de bilspier (intramusculair).
Sandostatine® LAR®
Dit medicijn is ook een variant van somatostatine in een formulering met verlengde afgifte, en is 3-4 weken in het lichaam werkzaam. Dit middel wordt in de bilspier (intramusculair) toegediend.
Sandostatine®
Dit is ook een variant van somatostatine en dient 3 maal daags onder de huid (subcutaan) te worden toegediend.
Meer informatie?
Uw huisarts of behandelend specialist van uw ziekenhuis kan uw vragen beantwoorden.