Armspasticiteit FAQ
Wat is spasticiteit na CVA?
Cerebro Vasculair Accident ofwel CVA is andere naam voor een beroerte; hersenbloeding of herseninfarct. Bij een bloeding knapt er een bloedvat in de hersenen waardoor het vrije bloed schade aanricht aan het hersenweefsel. Bij een infarct zorgt een bloedpropje voor verstopping van een bloedvat. Daardoor krijgt het gebied dat erachter ligt geen zuurstof meer en sterft het af. In beide gevallen zullen de lichaamsfuncties die door dat gebied werden verzorgd ernstige schade oplopen of zelfs helemaal uitvallen.
Een van de meest opvallende en bekende gevolgen van een CVA is het ontstaan van een spasme. Spasme is een ander woord voor kramp: een pijnlijke, onwillekeurige samentrekking van de spieren.
Deze verkrampte houding kan verergeren naar aanleiding van zware inspanning en vermoeidheid.
Wat is de oorzaak van armspasticiteit?
Bepaalde delen in de hersenen zorgen voor een remming van bewegingen. Doordat deze delen zijn aangedaan na een CVA vindt er ontremming plaats. Dit uit zich in spasme, verhoogde spiertonus (rustspierspanning).
Symptomen
Eén van de kenmerken van spasmen is het ontstaan van onwillekeurige bewegingen.
Karakteristiek voor het bovenlichaam is een gebogen en naar binnen gedraaide stand van de schouder, arm, hand en vingers. Voor het onderlichaam is dit het verkrampt strekken van het been.
Spasticiteit na een CVA kan door behandeling verbeterd worden. Echter het percentage van volledig herstel ligt erg laag en er blijven vaak ernstige beperkingen bestaan.
Het uitvallen van hersenfuncties heeft veel meer gevolgen voor het dagelijks functioneren dan alleen het bewegen. Omwille van de duidelijkheid wordt hier alleen gesproken over spasmen en de behandeling hiervan. Onder het kopje meer informatie vindt u verwijzingen naar onder andere de patiëntenvereniging. Hier treft u uitgebreide informatie over het beeld en de gevolgen van een CVA.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Als de arm in een kenmerkende spastische stand staat en de neuroloog heeft vastgesteld dat een CVA hiervan de oorzaak is, is de diagnose gesteld.
Hoe wordt spasticiteit na CVA behandeld?
Revalidatie
Na een CVA volgt er vaak een uitgebreide revalidatieperiode waarin gekeken wordt welke functies nog kunnen verbeteren. Spasticiteit verbetert niet spontaan. Veel hulp en assistentie zal geboden worden door onder andere de fysio- en ergotherapeut. Samen met de patiënt wordt er geprobeerd handelingen uit het Algemeen Dagelijks Leven (ADL) weer op een zelfstandige of aangepaste manier mogelijk te maken. Te denken is hier aan het opnieuw zelf leren eten, praten, lopen of voortbewegen met een rolstoel.
Er zijn diverse behandelingen mogelijk om een spasme te verminderen, zoals fysiotherapie
(‘doorbewegen'), het dragen van een spalk, gebruik van medicijnen of een injectie met botuline toxine A om de spierspanning te verminderen. Een andere mogelijkheid is een blokkade van de zenuw door een fenol-injectie. De revalidatiearts bespreekt met u welke behandeling voor u het beste is.
Medicamenteuze behandeling
Botuline Toxine A
Afhankelijk van de aard en ernst van het spasme kan er voor een behandeling met Botuline Toxine A (Dysport® of Botox®) gekozen worden. Dit medicijn behoort tot de groep van spierverslappers: geneesmiddelen die zorgen voor spierontspanning. Niet elk spasme kan worden behandeld. Soms maken de spastische spieren juist een beweging mogelijk die behouden moet blijven. Behandeling die de spieren verslapt kan dan leiden tot een vermindering van zelfstandigheid bij ADL activiteiten.
Botuline Toxine A behandeling dient voor een optimaal resultaat gecombineerd te worden met fysiotherapie.
Fenol
De zenuw die het overprikkelen van de spier veroorzaakt wordt geblokkeerd door een fenol injectie.
Baclofen
Als het spasme meer gegeneraliseerd is, dus in meerdere extremiteiten (armen of benen) betreft, dan kan er gekozen worden om een spierverslapper, als baclofen, voor te schrijven. Indien dit bij orale toediening niet leidt tot het gewenste resultaat kan neuromodulatie een optie zijn. Hierbij wordt de baclofen intrathecaal toegediend via een geïmplanteerde pomp.
Chirurgische behandeling
Chirurgie kan gebruikt worden om de verschrompeling van pezen, gewrichtsstijfheid, gevolgen van spasmen of de effecten van zenuw- of hersenafwijkingen te verminderen (minder bewegingsmogelijkheid door verkorting van de spieren, spierspasmen).
Meer informatie?
Voor meer informatie over CVA en de gevolgen hiervan kunt u terecht bij:
Uw huisarts, revalidatiearts of neuroloog.
De Nederlandse CVA vereniging 'Samen Verder'
Postbus 60097
6800 JB Arnhem
telefoon: 088 - 38 38 300
website: www.cva-samenverder.nl